Polskie prawo przewiduje kilka form prowadzenia działalności, w tym jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) oraz spółki regulowane przez Kodeks spółek handlowych (KSH). W tym artykule omówimy krok po kroku proces zakładania firmy, jej koszty oraz kluczowe różnice między poszczególnymi formami działalności.
1.Wybór formy działalności
Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG)
JDG to najprostsza i najczęściej wybierana forma prowadzenia biznesu w Polsce. Jest to działalność prowadzona przez osobę fizyczną na własny rachunek i pod własnym imieniem, bez wyodrębnienia osobowości prawnej.
✅ Zalety JDG:
- Prosta rejestracja w CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej).
- Brak wymaganego kapitału początkowego.
- Pełna kontrola nad finansami firmy i możliwość natychmiastowej wypłaty zysku.
- Możliwość wyboru różnych form opodatkowania.
- Możliwość zawieszenia działalności.
❌ Wady JDG:
- Pełna osobista odpowiedzialność majątkowa przedsiębiorcy za zobowiązania firmy.
- Obowiązkowe składki ZUS, nawet w przypadku braku dochodów.
Spółki wpisane w KSH
Kodeks spółek handlowych opisuje dwie grupy spółek:
- Spółki osobowe (np. jawna, komandytowa, partnerska) – wspólnicy często ponoszą osobistą odpowiedzialność za zobowiązania spółki.
- Spółki kapitałowe (np. Sp. z o.o., PSA, S.A.) – posiadają osobowość prawną, a wspólnicy odpowiadają tylko do wysokości wniesionego kapitału (kapitał zakładowy).
Kluczowe różnice między nimi dotyczą m.in. odpowiedzialności wspólników, obowiązków rejestrowych oraz wymogów kapitałowych jak również formalności związanych ze zmianami w dokumentach spółki (np. dokumenty w formie aktu notarialnego).
2.Jak założyć firmę?
🔹 JDG:
- Rejestracja w CEIDG – można to zrobić online, w urzędzie gminy lub przez bankowość elektroniczną.
- Wybór formy opodatkowania – skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt.
- Zgłoszenie do ZUS – zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych w ciągu 7 dni.
- Konto firmowe i ewentualne pozwolenia – wymagane w przypadku określonych działalności.
🔹 Spółka z o.o. - najczęściej wybierana forma:
- Sporządzenie umowy spółki – w systemie S24 (online) lub u notariusza.
- Rejestracja w KRS – wpis do Krajowego Rejestru Sądowego.
- Uzyskanie numeru NIP i REGON – automatycznie nadawane podczas rejestracji Spółki w KRS.
- Konto firmowe i ewentualne pozwolenia – wymagane w przypadku określonych działalności.
Rejestracja beneficjentów rzeczywistych w CRBR.
3.Koszty prowadzenia firmy
🔹 Koszty JDG:
- Składki ZUS – obowiązkowe, nawet przy braku dochodu.
- Podatki – zależne od wybranej formy opodatkowania.
- Księgowość – uproszczona lub pełna (w zależności od przychodów).
🔹 Koszty spółek:
- Wniesienie przez wspólników kapitału zakładowego (dla spółki z o.o. min. 5.000,- zł).
- Księgowość – pełna, co wiąże się z wyższymi kosztami.
- Rejestracja – opłata sądowa za wpis do KRS (w zależności od formy rejestracji od 350,- zł do 600,- zł plus ewentualne koszty notarialne.
- Dodatkowe opłaty – np. prowadzenie rejestru akcjonariuszy w PSA.
4.Wirtualne biuro a rejestracja firmy.
Wirtualne biuro to usługa, która pozwala na rejestrację firmy pod profesjonalnym adresem bez konieczności wynajmowania rzeczywistego lokalu.
✅ Zalety najmu wirtualnego biura:
- Redukcja kosztów związanych z wynajmem biura.
- Obsługa korespondencji i administracji.
- Możliwość rejestracji firmy bez konieczności podawania własnego adresu zamieszkania.
Przykłady zastosowania:
- Dla freelancerów i startupów.
- Dla firm działających w modelu zdalnym.
- Dla przedsiębiorców, którzy nie chcą wynajmować fizycznego biura.
5.Podsumowanie i rekomendacje
✔ JDG – idealne dla osób rozpoczynających działalność na niewielką skalę.
✔ Spółka z o.o. – dobra dla większych firm i tych, które chcą ograniczyć odpowiedzialność.
✔ PSA i S.A. – najlepsze dla startupów i dużych przedsięwzięć.
✔ Spółki osobowe (jawna komandytowa) – odpowiednie dla wspólników chcących dzielić się odpowiedzialnością.
✔ Wirtualne biuro – świetne dla firm, które nie potrzebują fizycznej siedziby.